Als jullie het als ex-echtgenoten of gewezen samenwonende partners eens zijn over wat jullie met het huis of appartement zullen doen, is er geen probleem. Zo kunnen jullie perfect beslissen dat jullie het pand openbaar of via een vastgoedmakelaar verkopen. Of je kan afspreken om nog een tijdlang in onverdeeldheid te blijven waarbij een van jullie intussen het pand bewoont. Een andere oplossing kan erin bestaan dat een van de partners het onroerend goed inkoopt en de andere 'uitbetaalt' (bv. op basis van de waarde van het onroerend goed verminderd met het saldo van de lening, gedeeld door twee). Om geen discussies te hebben over de waarde van de woning kan je best een schatter inschakelen.

Wat met de lening

Rust er nog een lening op het onroerend goed, dan moet dit ook geregeld worden. Jullie kunnen overeenkomen dat de lening wordt overgenomen door diegene die ook het huis of appartement overneemt. Weet wel dat de bank niet gebonden is door zo'n akkoord. Het is dan ook belangrijk om als voorwaarde voor een dergelijke overeenkomst te bedingen dat de bank akkoord moet gaan en de ex-partner die het onroerend goed overdraagt voortaan niet langer als medekredietnemer beschouwt.

Raken jullie er als ex-partners niet uit, dan zal de rechtbank een notaris aanstellen voor de vereffening-verdeling. Ook daar kunnen jullie tot een akkoord komen over wat er met het onroerend goed moet gebeuren.

Vereffening-verdeling via de notaris

Bij zo'n vereffening-verdeling via de notaris kunnen ex-echtgenoten (ongeacht het huwelijksvermogensstelsel waaronder ze zijn gehuwd) de preferentiële toebedeling vragen. De notaris (of eventueel de rechtbank) kan de woning dan aan een van de ex-echtgenoten toebedelen tegen een prijs vastgesteld door een deskundige, en dit zelfs tegen de wil van de andere partner in.

Deze toebedeling kan wel alleen gevraagd worden voor de gezinswoning van de ex-echtgenoten en niet voor een tweede verblijf. Het kan ook enkel voor een gezamenlijke woning. Een ex-echtgenoot kan dus niet de preferentiële toewijzing vragen van de woning die enkel eigendom is van de andere partner.

Als beide ex-echtgenoten de preferentiële toebedeling vragen, dan moet de notaris (en eventueel de rechtbank) beslissen wie de woning toebedeeld krijgt. Het belang van de partijen en van de kinderen staat voorop. Zo kan het verblijf van de kinderen of het uitoefenen van een beroep in de woning een argument zijn. De rechtbank kan ook rekening houden met de financiële draagkracht van de partner die de woning wil overnemen.

Uitbreiding toepassingsgebied wet

Volgens de wet kunnen enkel ex-echtgenoten een preferentiële toebedeling van de gezinswoning vragen en niet wettelijk of feitelijk samenwonende partners. In een arrest van 20 juni 2024 heeft het Grondwettelijk Hof echter geoordeeld dat het discriminerend is dat wettelijk samenwoners geen preferentiële toewijzing kunnen vragen en ex-echtgenoten wel.